لهجه بریتیش بهتر است یا امریکن؟ تفاوت‌ها و راهنمای انتخاب

اگر تازه یادگیری انگلیسی را شروع کرده‌اید، شاید از خودتان پرسیده باشید: لهجه بریتیش بهتر است یا امریکن؟ یا شاید مدت‌ها با فیلم‌ها و پادکست‌های آمریکایی تمرین کرده‌اید، اما حالا برای آیلتس آماده می‌شوید و نگرانید که باید تلفظتان را عوض کنید.

پاسخ کوتاه این است: هیچ‌کدام برای همه بهتر نیستند. انتخاب مناسب به هدف شما، کسانی که با آن‌ها صحبت می‌کنید، منابع در دسترس و علاقه خودتان بستگی دارد.

برای مثال، اگر قصد زندگی در بریتانیا را دارید، آشنایی با شیوه صحبت‌کردن مردم آنجا برایتان مفید است. اگر هم بیشتر با همکاران آمریکایی ارتباط دارید یا از منابع آمریکایی استفاده می‌کنید، می‌توانید تلفظ آمریکایی را مبنای تمرینتان قرار دهید. در هر دو حالت، مهم است که دیگران صحبت شما را به‌راحتی متوجه شوند.

در ادامه، تفاوت‌های اصلی را با مثال می‌بینیم و کمک می‌کنیم انتخاب مناسب‌تری برای خودتان داشته باشید.

منظور از لهجه بریتیش و امریکن چیست؟

وقتی درباره لهجه صحبت می‌کنیم، منظورمان شیوه تلفظ کلمات و آهنگ صحبت‌کردن است. برای مثال، ممکن است دو نفر یک کلمه انگلیسی را با املای یکسان، اما کمی متفاوت تلفظ کنند.

البته تفاوت انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی فقط در تلفظ نیست. گاهی برای یک چیز از دو کلمه متفاوت استفاده می‌شود یا املای یک کلمه فرق دارد. مثلاً «رنگ» در انگلیسی بریتانیایی معمولاً colour و در انگلیسی آمریکایی color نوشته می‌شود.

یک نکته مهم هم این است که همه مردم بریتانیا یا آمریکا یکسان صحبت نمی‌کنند. در هر دو کشور، لهجه‌های محلی گوناگونی وجود دارد. بنابراین وقتی در این مقاله از تلفظ بریتیش و امریکن مثال می‌زنیم، منظورمان نمونه‌های رایجی است که در منابع آموزشی می‌شنویم، نه شیوه صحبت همه مردم آن کشورها.

تفاوت لهجه بریتیش و امریکن در تلفظ چیست؟

برای اینکه تفاوت‌ها را بهتر حس کنید، بیایید به سه کلمه آشنا نگاه کنیم: car، water و bath.

تلفظ car؛ تفاوت در صدای R

کلمه car را در نظر بگیرید. در نمونه رایج بریتیش، وقتی این کلمه را به‌تنهایی می‌شنوید، معمولاً صدای R آخر آن شنیده نمی‌شود. در نمونه امریکن، صدای R شنیده می‌شود.

البته این به معنی آن نیست که حرف R در انگلیسی بریتانیایی همیشه بی‌صداست. تلفظ آن به کلمه و جایگاهش بستگی دارد؛ برای نمونه، در کلمه red صدای R شنیده می‌شود.

برای اینکه تفاوت را بهتر متوجه شوید، می‌توانید تلفظ بریتیش و امریکن car را در فرهنگ لغت کمبریج گوش کنید. در صفحه تلفظ، گزینه UK مربوط به بریتانیا و US مربوط به آمریکا است. (https://dictionary.cambridge.org/us/pronunciation/english/car)

تلفظ water؛ تفاوت در صدای T

در کلمه water، تلفظ آمریکاییِ حرف T ممکن است برای گوش ما کمی شبیه «د» باشد. در نمونه بریتیش فرهنگ لغت کمبریج، این صدا بیشتر شبیه «ت» شنیده می‌شود. صدای ابتدای کلمه هم در دو نمونه کمی تفاوت دارد.

بهتر است هر دو تلفظ water را بشنوید و با هم مقایسه کنید. نوشتن صداهای انگلیسی با حروف فارسی فقط می‌تواند یک تصویر تقریبی بدهد. (https://dictionary.cambridge.org/us/pronunciation/english/water)

تلفظ bath؛ تفاوت در صدای میانی کلمه

در نمونه بریتیشِ bath، صدای میانی کلمه به «آ» نزدیک‌تر است. در نمونه امریکن، این صدا به «اَ» نزدیک‌تر شنیده می‌شود. برای تشخیص دقیق‌تر، به تلفظ بریتیش و امریکن bath در فرهنگ لغت کمبریج گوش دهید. (https://dictionary.cambridge.org/us/pronunciation/english/bath)

این مثال‌ها برای آشنایی اولیه‌اند. ممکن است تلفظ یک فرد در بخش دیگری از بریتانیا یا آمریکا با نمونه‌ای که در دیکشنری می‌شنوید متفاوت باشد.

تفاوت انگلیسی بریتیش و امریکن در واژگان و املا

بعضی تفاوت‌های انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی در کلمه‌ای که انتخاب می‌کنیم یا شیوه نوشتن آن دیده می‌شوند:

برای مثال، اگر کسی در بریتانیا بگوید lift و کسی در آمریکا بگوید elevator، هر دو ممکن است منظورشان آسانسور باشد.

لازم نیست با انتخاب یک شیوه تلفظ، کلمات رایج در جای دیگر را کنار بگذارید. شناختن هر دو کلمه به شما کمک می‌کند فیلم‌ها، کتاب‌ها و صحبت افراد بیشتری را متوجه شوید.

آیا دستور زبان بریتیش و امریکن هم فرق دارد؟

دستور اصلی زبان انگلیسی مشترک است، اما بعضی جمله‌ها در یک منطقه رایج‌تر از منطقه دیگرند.

فرض کنید می‌خواهید از کسی بپرسید: «غذا خورده‌ای؟» ممکن است این دو جمله را بشنوید:

• ?Have you eaten yet
• ?Did you eat yet

در انگلیسی بریتانیایی، جمله اول در چنین موقعیتی رایج است. در انگلیسی آمریکایی، ممکن است جمله دوم را هم بشنوید. این به معنی آن نیست که هر جمله فقط در یک کشور استفاده می‌شود.

اگر برای دانشگاه یا محیط کاری مطلبی می‌نویسید، خوب است به شیوه نگارشی موردنظر آن مجموعه توجه کنید و املای کلمات را در متن خود یکدست نگه دارید.

بریتیش یا امریکن؛ چطور برای خودتان انتخاب کنید؟

به‌جای اینکه دنبال یک پاسخ یکسان برای همه باشید، شرایط خودتان را بررسی کنید. جدول زیر می‌تواند به انتخاب اولیه شما کمک کند:

فرض کنید هنوز برای مهاجرت تصمیم نگرفته‌اید، اما مدرسی دارید که به شما در تلفظ کمک می‌کند و کتابتان هم فایل صوتی مناسبی دارد. در این شرایط، ادامه‌دادن با همان منابع می‌تواند انتخاب خوبی باشد. لازم نیست صرفاً به‌خاطر توصیه دیگران همه‌چیز را از ابتدا شروع کنید.

کدام لهجه برای مبتدی‌ها راحت‌تر است؟

یک پاسخ قطعی برای همه وجود ندارد. اگر مدت زیادی فیلم‌ها و پادکست‌های آمریکایی شنیده باشید، ممکن است تلفظ آمریکایی برایتان آشناتر باشد. اگر هم با کتاب و مدرس بریتانیایی شروع کرده‌اید، شاید با همان شیوه راحت‌تر باشید.

برای شروع، به این سه سؤال جواب دهید:

• به کدام صداها بیشتر عادت دارم؟
• برای کدام شیوه، کتاب، فایل صوتی یا مدرس مناسب‌تری در اختیار دارم؟
• تمرین کدام تلفظ برایم جذاب‌تر است؟

انتخابی که امروز انجام می‌دهید قابل تغییر است. اگر بعداً هدف یا مقصدتان عوض شد، می‌توانید منابع و شیوه تمرینتان را هم بازبینی کنید.

برای آیلتس و تافل کدام لهجه بهتر است؟

اگر قصد شرکت در آزمون دارید، احتمالاً دو نگرانی دارید: خودم با چه لهجه‌ای صحبت کنم؟ و در فایل‌های شنیداری چه لهجه‌هایی می‌شنوم؟ این دو موضوع را جدا از هم بررسی کنیم.

آیا برای آیلتس باید لهجه بریتیش داشته باشیم؟

خیر. برای بخش گفتاری آیلتس لازم نیست حتماً با لهجه بریتیش یا امریکن صحبت کنید. طبق توضیح رسمی IELTS، لهجه‌های مختلف پذیرفته می‌شوند؛ مهم است که صحبت شما برای شنونده قابل فهم باشد. البته تلفظ تنها چیزی نیست که در بخش گفتاری ارزیابی می‌شود. (https://ielts.org/news-and-insights/ielts-speaking-tips-common-myths-and-how-to-overcome-them)

در بخش شنیداری آیلتس هم ممکن است لهجه‌های مختلفی بشنوید. همچنین املای بریتیش و امریکن هر دو پذیرفته می‌شوند؛ برای مثال، هر دو شکل colour و color درست‌اند. (https://ielts.org/news-and-insights/ielts-is-the-most-trusted-english-test-in-the-world-heres-why)

پس اگر تا امروز با منابع آمریکایی تمرین کرده‌اید و حالا می‌خواهید آیلتس بدهید، لازم نیست فقط به‌خاطر نام آزمون تلفظتان را تغییر دهید. در کنار تمرین صحبت‌کردن، با نمونه‌های شنیداری متنوع آزمون هم کار کنید.

آیا تافل فقط از لهجه امریکن استفاده می‌کند؟

خیر. طبق توضیح ETS، برگزارکننده تافل، ممکن است در بخش شنیداری این آزمون لهجه‌هایی از آمریکای شمالی، بریتانیا، استرالیا یا نیوزیلند بشنوید. بنابراین بهتر است هنگام آمادگی، فقط به یک نوع صدا محدود نشوید. (https://www.ets.org/toefl/test-takers/ibt/about/content/listening.html)

برای هر دو آزمون، استفاده از نمونه‌های رسمی کمک می‌کند با شیوه سؤال‌ها و صداهایی که ممکن است بشنوید آشنا شوید.

آیا ترکیب لهجه بریتیش و امریکن اشتباه است؟

نه لزوماً. ممکن است بعضی کلمات را از مدرس بریتانیایی و بعضی دیگر را از فیلم‌ها یا منابع آمریکایی یاد گرفته باشید. این اتفاق به‌خودی‌خود به معنی غلط‌بودن صحبت شما نیست.

بااین‌حال، داشتن یک منبع اصلی برای تمرین تلفظ می‌تواند کارتان را ساده‌تر کند. مثلاً اگر بیشتر با تلفظ آمریکایی تمرین می‌کنید، هنگام بررسی یک کلمه در دیکشنری ابتدا به صدای آمریکایی آن گوش دهید. در کنار آن، می‌توانید صدای بریتانیایی را هم بشنوید تا هنگام مکالمه یا تماشای فیلم برایتان آشنا باشد.

اگر کسی حرفتان را متوجه نمی‌شود، به‌جای نگرانی درباره اینکه لهجه‌تان «ترکیبی» است، ببینید کدام بخش جمله برای او نامفهوم بوده است. شاید صدای آخر یک کلمه واضح نبوده یا بخشی از آن را اشتباه تلفظ کرده‌اید.

داشتن نشانه‌هایی از لهجه فارسی نیز طبیعی است. هدف این است که بتوانید منظورتان را روشن و راحت به دیگران منتقل کنید.

بعد از انتخاب، چطور تلفظ خود را تمرین کنیم؟

برای شروع، یک کتاب، مدرس یا مجموعه صوتی مناسب سطح خود انتخاب کنید. سپس می‌توانید با یک جمله کوتاه این مراحل را انجام دهید:

1. یک جمله کوتاه انتخاب کنید: جمله‌ای را از فایل صوتی کتاب یا یک گفت‌وگوی ساده بردارید.
2. اول فقط گوش دهید: دقت کنید گوینده کلمات را چطور تلفظ می‌کند و کدام بخش جمله را با تأکید بیشتری می‌گوید.
3. جمله را تکرار کنید: ابتدا همراه گوینده و سپس به‌تنهایی آن را بگویید.
4. صدای خودتان را ضبط کنید: به ضبط گوش دهید و آن را با صدای گوینده مقایسه کنید.
5. یک نکته را اصلاح کنید: لازم نیست همه تفاوت‌ها را یک‌باره برطرف کنید؛ از بخشی شروع کنید که واضح شنیده نمی‌شود.
6. از کسی کمک بگیرید: اگر به مدرس یا فردی مسلط دسترسی دارید، از او بپرسید کدام کلمه یا بخش جمله برایش نامفهوم است.

مثلاً می‌توانید با جمله Can I have some water? به معنی «می‌توانم کمی آب داشته باشم؟» تمرین کنید. ابتدا به تلفظ جمله گوش دهید، بعد آن را تکرار و ضبط کنید. هنگام مقایسه، فقط روی کلمه water تمرکز نکنید؛ ببینید آیا کل جمله را واضح گفته‌اید یا نه.

اگر برای هر کلمه زمان زیادی صرف مقایسه دو تلفظ می‌کنید، لازم نیست همه تفاوت‌ها را همان لحظه حل کنید. تلفظ کلمه‌ای را بررسی کنید که برای فهمیدن یا گفتن جمله به آن نیاز دارید و بعد به تمرین ادامه دهید.

چه کتابی برای تمرین تلفظ مناسب است؟

کتاب مناسب باید با سطح زبان، هدف و شیوه مطالعه شما هماهنگ باشد. اگر می‌خواهید بدون مدرس تمرین کنید، کتابی که توضیح، تمرین، پاسخ‌نامه و فایل صوتی قابل دسترس دارد می‌تواند به شما کمک کند. البته برای اینکه بفهمید دیگران چقدر راحت صحبت شما را متوجه می‌شوند، شنیدن نظر یک مدرس یا مخاطب نیز مفید است.

کتاب English Pronunciation in Use Intermediate

کتاب انگلیش پرونانسیشن این یوز اینترمدیت (English Pronunciation in Use Intermediate) نوشته مارک هنکاک، یکی از منابعی است که زبان‌آموزان سطح متوسط می‌توانند برای تمرین تلفظ بررسی کنند.

بر اساس توضیح ناشر، نسخه دوم این کتاب برای زبان‌آموزان سطح B1 تا B2 مناسب است و هم برای مطالعه شخصی و هم در کلاس استفاده می‌شود. کتاب درباره تلفظ صداها، تأکید در کلمات و جمله‌ها و شیوه به‌هم‌پیوستن کلمات هنگام صحبت‌کردن تمرین دارد. نسخه معرفی‌شده توسط کمبریج، پاسخ‌نامه و فایل صوتی قابل دانلود هم دارد. (https://shop.cambridge.org/english/product/2700191329)

صدای تمرین‌های این نسخه بر اساس تلفظ بریتانیایی است. بنابراین اگر سطح متوسط دارید و می‌خواهید با یک منبع بریتانیایی تلفظتان را تمرین کنید، می‌توانید آن را بررسی کنید. اگر هدفتان تمرین اختصاصی تلفظ آمریکایی است، هنگام انتخاب منبع به این تفاوت توجه داشته باشید.

اگر در ابتدای یادگیری هستید، پیش از انتخاب سطح Intermediate، سطح مقدماتی مجموعه را هم بررسی کنید.

قبل از خرید کتاب تلفظ به چه چیزهایی توجه کنیم؟

• سطح کتاب: آیا با دانسته‌های فعلی شما هماهنگ است؟
• هدف کتاب: بیشتر روی تلفظ کار می‌کند یا روی مکالمه، شنیدار و آمادگی آزمون؟
• فایل صوتی: آیا نسخه انتخابی شما فایل صوتی دارد و چطور می‌توانید به آن دسترسی پیدا کنید؟
• پاسخ‌نامه: اگر خودتان درس می‌خوانید، آیا می‌توانید پاسخ تمرین‌ها را بررسی کنید؟
• نوع تلفظ فایل‌ها: اگر تلفظ بریتیش یا امریکن برایتان مهم است، آیا نوع صدای کتاب مشخص شده؟
• ویرایش کتاب: آیا مشخصات فایل صوتی و پاسخ‌نامه مربوط به همان نسخه‌ای است که می‌خواهید تهیه کنید؟

از کجا کتاب‌های تمرین تلفظ را تهیه کنیم؟

برای بررسی منابع متناسب با سطح و هدفتان، می‌توانید به بخش کتاب‌های تلفظ زبان انگلیسی در فروشگاه کادن مراجعه کنید و گزینه‌های موجود را با هم مقایسه کنید. کادن دسته‌ای جداگانه برای کتاب‌های تلفظ و بخش‌هایی برای منابع مهارت‌های دیگر زبان دارد.

اگر کتاب خاصی مانند English Pronunciation in Use را در نظر دارید، پیش از سفارش نام کامل کتاب، ویرایش، پاسخ‌نامه و نحوه دسترسی به فایل صوتی را بررسی کنید. اگر این اطلاعات در صفحه کتاب روشن نبود، از پشتیبانی بپرسید تا نسخه‌ای را انتخاب کنید که با نیاز شما هماهنگ است.

پرسش‌های متداول

آیا می‌توان با لهجه امریکن، صحبت بریتیش را هم فهمید؟

بله. شیوه‌ای که برای صحبت‌کردن تمرین می‌کنید، توانایی شما را به همان شیوه محدود نمی‌کند. با گوش‌دادن به فیلم‌ها، گفت‌وگوها و فایل‌های صوتی متنوع می‌توانید با تلفظ‌ها و کلمات بیشتری آشنا شوید.

آیا در بزرگسالی می‌توان تلفظ انگلیسی را بهتر کرد؟

بله. بزرگسالان هم می‌توانند با تمرین تلفظ خود را بهتر کنند. میزان و سرعت پیشرفت به شرایطی مانند نوع تمرین، فرصت گوش‌دادن و راهنمایی‌ای که دریافت می‌کنند بستگی دارد.

اگر هنوز نمی‌دانم کدام لهجه را انتخاب کنم، چه کنم؟

با منابعی شروع کنید که در دسترس دارید و با صدای آن‌ها راحت‌تر هستید. اگر بعداً مقصد یا نیازتان تغییر کرد، می‌توانید شیوه تمرین و منابع خود را دوباره انتخاب کنید.

انتخاب شما و قدم بعدی

اگر مقصد مشخصی دارید، به صحبت مردم همان محیط گوش دهید و منبعی مناسب برای تمرین انتخاب کنید. اگر هنوز مقصدتان را نمی‌دانید، از کتاب یا فایل صوتی‌ای شروع کنید که با آن راحت هستید و می‌توانید درباره تلفظتان راهنمایی بگیرید.

برای قدم بعدی، سطح خود را مشخص کنید، یک منبع صوتی مناسب بردارید و تمرین را با چند جمله کوتاه شروع کنید. لازم نیست قبل از شروع، به تمام تفاوت‌های لهجه‌ها مسلط باشید؛ می‌توانید آن‌ها را در طول مسیر یاد بگیرید.