کتاب When He Was Wicked ( رمان وقتی که او شرور بود)

کتاب When He Was Wicked از نظر بسیاری از منتقدان و طرفداران، احساسی‌ترین و «بالغ‌ترین» جلد مجموعه‌ی بریجرتون است. محور داستان، فرانچسکا بریجرتون و مایکل استرتون است؛ مردی که سال‌ها در سکوت عاشق همسرِ پسرعمویش بوده و بعد از مرگ او، با تضادی شدید بین سوگ، میل و گناه زندگی می‌کند. از نظر فنی، رمان روی چند محور قوی بنا شده: «عشق یک‌طرفه‌ی طولانی‌مدت»، «سوگ و بازتعریف هویت بعد از فقدان» و «کشمکش اخلاقی میان وفاداری به گذشته و حقِ ساختن آینده».

کوئین به‌جای تکیه صرف بر فضاهای بال‌روم و شوخی‌های سبک، این‌جا از ریتمی درونی‌تر و پخته‌تر استفاده می‌کند؛ کشمکش‌ها بیشتر در ذهن و قلب شخصیت‌ها جریان دارد تا در سطح جامعه. استفاده از پرش زمانی و فاصله‌ی معنادار بین مرگ همسر فرانچسکا و شکل گرفتن رابطه‌ی جدید، از نظر ساختاری باعث می‌شود تحول عاطفی، منطقی و باورپذیر جلوه کند، نه یک چرخش دراماتیکِ تصنعی.

کتاب When He Was Wicked برای خوانندگانی مناسب است که از رومنس تاریخی فقط «شیرینی و شوخی» نمی‌خواهند، بلکه به دنبال درام عاطفی جدی، لایه‌های روان‌شناختی و درگیری‌های اخلاقی هستند. اگر تروپ‌هایی مثل عشق ممنوع، عاشقِ پنهانیِ سال‌ها خاموش، رابطه با فردِ سوگوار (widow / widower romance) و دوستانی که به‌تدریج به عاشق تبدیل می‌شوند (friends-to-lovers) را دوست داری، این کتاب دقیقاً در مرکز سلیقه‌ات قرار می‌گیرد. مخاطب ایده‌آل این رمان کسی است که حوصله‌ی نشستن پای جدال درونی شخصیت‌ها را دارد؛ کسی که از دیدن مسیر کند و دردناکِ گذار از گناه و سوگ به پذیرش عشق جدید لذت می‌برد. اگر بریجرتون را می‌شناسی و می‌خواهی «جدی‌ترین» چهره‌ی این دنیا را ببینی، این جلد انتخاب کاملی است.

در میان خود سری بریجرتون، کتاب When He Was Wicked از نظر لحن، به‌مراتب تیره‌تر و عمیق‌تر از جلدهایی مثل The Viscount Who Loved Me یا It’s In His Kiss است که بیشتر بر شوخ‌طبعی و بازی‌های کلامی تکیه دارند. از نظر شدت عاطفی و تمرکز بر سوگ و گناه، این رمان به آثار لیزا کلیپاس نزدیک‌تر است تا بسیاری از کارهای معمولی‌تر کوئین؛ یعنی جایی که رابطه‌ی رمانتیک، روی بستر زخم‌های روانی و اخلاقی شکل می‌گیرد، نه فقط روی جذابیت اجتماعی و کشش ظاهری.

در مقایسه با رمان‌های کلاسیک‌تر مثل آثار جین آستن، کتاب When He Was Wicked کم‌تر روی نقد اجتماعی و طبقه تمرکز می‌کند و بیش‌تر روی «اخلاق فردی» و «وجدانِ عاشق» کار می‌کند؛ ضمن این‌که از نظر شدت تنش جنسی و صراحت در توصیف کشش جسمی، آشکارا مدرن‌تر است، هرچند همچنان در چارچوب رومنس ریجنسی باقی می‌ماند.

در جمع‌بندی، کتاب When He Was Wicked یکی از منسجم‌ترین تمرین‌های جولیا کوئین در ترکیب رومنس تاریخی با درام روان‌شناختی است. قوس شخصیتی مایکل – مردی گرفتار سوگ، حسادت، میل و احساس خیانت به خاطره‌ی دوست مرده‌اش – با دقت طراحی شده و فرانچسکا نیز از یک بیوه‌ی بسته در سوگ، به زنی تبدیل می‌شود که جرأت می‌کند زندگی و بدن و آینده‌اش را دوباره تصاحب کند. از منظر تکنیک، استفاده از کشش آهسته (slow burn)، سکوت‌های پرمعنا، و بازی با مرز باریک میان «خیانت به خاطره» و «وفاداری به زندگی» رمان را از بسیاری از عناوین معمولی ژانر جدا می‌کند. اگر بخواهیم در خود ژانر، نمونه‌ای از رومنس احساسی و پخته معرفی کنیم که هم‌زمان در دسترس و روان باشد، When He Was Wicked قطعاً در فهرست کوتاه قرار می‌گیرد.